Praca na urlopie wychowawczym

Przepis art. 1862 Kodeksu pracy:

§  1. W czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, a także naukę lub szkolenie, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

§  2.  W razie ustalenia, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, pracodawca wzywa pracownika do stawienia się do pracy w terminie przez siebie wskazanym, nie później jednak niż w ciągu 30 dni od dnia powzięcia takiej wiadomości i nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania.

§  3.  (uchylony)

Zasada:

Urlop wychowawczy można łączyć z pracą na etacie a także z pracą na umowę zlecenie i umowę o dzieło a także z podjęciem działalności gospodarczej. Można także podjąć studia lub iść na kurs.

Wszystkie te aktywności są dopuszczalne, o ile nie wyłączają możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Jaki wymiar pracy jest dopuszczalny na urlopie wychowawczym?

Większość komentatorów twierdzi, że pół etatu przyjmuje się za maksymalny wymiar pracy na urlopie, który nie wyłączy możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Pracownik nie powinien zatem w trakcie urlopu wychowawczego wykonywać pracy w wymiarze większym niż połowa etatu. Na przykład: „(…) pracownik nie może angażować się w przedsięwzięcia dłuższe niż odpowiednik połowy etatu oraz w miejscowości położonej dalej niż aktualne miejsce pracy.” (tak prof. dr hab. A. Sobczyk, Kodeks pracy. Komentarz wyd. 4, Warszawa 2018).

Przepisy Kodeksu pracy dotyczące pracy na urlopie wychowawczym należy interpretować w kontekście innych przepisów z Kodeksu. Chodzi tu przede wszystkim o możliwość obniżenia wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa etatu, o którym mowa w art. 186⁷ Kodeksu pracy.

Szerzej o obniżeniu wymiaru pisałam tutaj.

Skoro przepis art. 186⁷ Kodeksu pracy pozwala, w alternatywie dla urlopu wychowawczego, na obniżenie wymiaru etatu właśnie do połowy i nie wyklucza możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem to na urlopie wychowawczym także można podjąć pracę maksymalnie do połowy wymiaru.

Stanowisko ZUS w kwestii posłania dziecka do żłobka na urlopie wychowawczym:

Na pytanie: „Czy jeżeli dziecko uczęszcza do klubu dziecięcego na 4 godziny dziennie, to osoba sprawująca nad nim opiekę może być objęta ubezpieczeniami społecznymi?” ZUS udzielił następującej odpowiedzi:

Tak, jeżeli na stałe opiekujesz się dzieckiem i spełniasz wszystkie warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi. Dziecko może uczęszczać do przedszkola, żłobka, klubu dziecięcego albo szkoły. Nie jest istotne, ile czasu w ciągu dnia tam przebywa. Ważne jest, abyś nie przestała sprawować nad nim stałej opieki.

Wezwanie do pracy:

Jeśli pracodawca ustali, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania opieki nad dzieckiem, może wezwać go do stawienia się  w pracy. Przepis określa minimalny i maksymalny termin powrotu do pracy, jaki można zakreślić pracownikowi, to jest: nie później niż 30 dni od ustalenia, że pracownik trwale zaprzestał sprawować opiekę i nie wcześniej niż po upływie 3 dni od wezwania.

Wezwanie pracodawcy należy traktować jak polecenie służbowe.

Stawienie się w pracy po wezwaniu jest uznawane za przerwanie urlopu a jeśli pracownik się  nie stawi, urlop przerywa się z upływem terminu wskazanego przez pracodawcę.

Praca a dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego:

Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem pobierany w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje, jeśli matka podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy: Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:

1) 24 miesięcy kalendarzowych;

2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu;

3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem  legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Art. 10 ust. 1 i ust. 5 pkt 3 ustawy: Dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1, jeżeli podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, która uniemożliwia sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.

Składki ZUS a urlop wychowawczy:

Urlop wychowawczy stanowi odrębny i samodzielny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Pracownik na urlopie wychowawczym przestaje podlegać ubezpieczeniom jako pracownik, a podlega ubezpieczeniom z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym. Składki w całości finansuje budżet państwa za pośrednictwem ZUS.

Osoba korzystająca z urlopu wychowawczego ma zagwarantowane ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne finansowane właśnie z budżetu państwa ale tylko pod warunkiem, że w tym czasie nie  ma innego tytułu do ubezpieczeń, albo nie ma osobnego prawa do emerytury lub renty.

Zgłoszenia do ubezpieczeń osoby przebywającej na urlopie wychowawczym dokonuje pracodawca w stosownej deklaracji.

Umowa o pracę, umowa zlecenie i własna działalność na urlopie wychowawczym:

Jeżeli osoba, która przebywa na urlopie wychowawczym, podejmie pracę na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenie (z własnym lub z innym pracodawcą)  to z dniem podjęcia pracy przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczeń z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym, a podlega tym ubezpieczeniom z tytułu umowy o pracę lub zlecenia.

Tak samo będzie w przypadku podjęcia działalności gospodarczej. Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale z 23.5.2006r. sygn. akt: III UZP 2/06: „Osoby, które w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego lub urlopu wychowawczego pozostają w stosunku pracy i równocześnie prowadzą pozarolniczą działalność podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu prowadzenia tej działalności (…)”.

Umowa o dzieło na urlopie wychowawczym:

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku umowy o dzieło. Umowa ta nie stanowi samodzielnego tytułu do ubezpieczeń społecznych oraz do ubezpieczenia zdrowotnego (jest nieoskładkowana). Jeśli więc osoba przebywająca na urlopie wychowawczym zawrze umowę o dzieło, w dalszym ciągu podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i zdrowotnemu z tytułu urlopu wychowawczego. Bez znaczenia jest czy wykonuje umowę na rzecz własnego czy innego pracodawcy.

Informowanie pracodawcy o pracy na urlopie wychowawczym:

W związku z tym, że podjęcie dodatkowego zatrudnienia w takcie urlopu wychowawczego na podstawie umowy o pracę lub podjęcie własnej działalności wpływa na kwestię składek, osoba przebywająca na takim urlopie jest obowiązana poinformować płatnika składek (czyli pracodawcę, który udzielił jej urlopu wychowawczego) o podjęciu dodatkowego zatrudnienia. W takim wypadku pracodawca musi dokonać stosownych zmian w raportach składanych w ZUS. Pracodawcę należy także poinformować o utracie tytułu ubezpieczeń czyli np. o zakończeniu umowy o pracę.

Bardzo mi miło, że tutaj jesteś, dziękuję! Jeśli w związku z tym postem masz do mnie jakieś pytania, zapraszam do kontaktu. Jeśli uznasz ten artykuł za warty udostępnienia dalej, byłabym niezwykle wdzięczna. Dzięki temu będzie on miał szansę trafić do kogoś, kto być może również potrzebuje go przeczytać.

One comment

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s