Obniżony wymiar czasu pracy czyli jak uniknąć wypowiedzenia po powrocie do pracy?

Tytuł przewrotny, bo obniżenie wymiaru czasu pracy ma przede wszystkim służyć łączeniu opieki nad dzieckiem z pracą zawodową a nie uzyskaniem ochrony przed wypowiedzeniem – to jest trochę jak dodatkowy bonus… ale bardzo ważny bonus 🙂

Kto i kiedy może skorzystać z obniżenia wymiaru?

Pracownik, któremu przysługuje uprawnienie do urlopu wychowawczego, zamiast o urlop wychowawczy, może wystąpić o obniżenie wymiaru czasu pracy.

Czyli, skorzystać z obniżenia może zarówno mama jak i tata, o ile są uprawnieni do urlopu wychowawczego, czyli posiadają co najmniej 6-miesięczny staż pracy nie u tego konkretnego pracodawcy ale w ogóle.

Wniosek o obniżenie wymiaru a wniosek o urlop wychowawczy:

Dopuszczalne jest przerywanie urlopu wychowawczego pracą w obniżonym wymiarze. Dopuszczalne jest również składanie kilku wniosków o obniżenie wymiaru w okresie przysługiwania prawa do urlopu wychowawczego. Poszczególne wnioski mogą wskazywać na różny wymiar czasu pracy. Bardzo ważne jest, że łącznie wniosków zarówno o urlop wychowawczy jak i obniżenie wymiaru dla obojga rodziców może być maksymalnie 5.

Maksymalny wymiar obniżenia i kiedy etatu obniżyć nie można:

Etat pracownika występującego z wnioskiem nie może być równy lub niższy niż ½, bo tylko do takiego wymiaru można etat obniżyć (a zatem jeśli ktoś pracuje na ½ etatu lub mniej nie może złożyć takiego wniosku).

Przepisy nie określają minimalnego wymiaru obniżenia. W praktyce najczęściej spotykany wymiar to 7/8 etatu, czyli obniżenie o 1/8.

Forma wniosku i obowiązek jego uwzględnienia:

Pracownik składa wniosek na piśmie wraz z załączeniem odpowiednich dokumentów, to jest:

1) skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (dzieci) lub zagraniczny akt urodzenia dziecka (dzieci) albo kopie tych dokumentów;

2) oświadczenie o okresie, w którym pracownik dotychczas korzystał z wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z urlopu wychowawczego.

Co do zasady pracodawca ma obowiązek uwzględnić wniosek zarówno co do wymiaru etatu jak i okresu, w którym będzie obowiązywał obniżony wymiar.

Wzór wniosku jest tutaj.

Porozumienie w sprawie rozkładu czasu pracy w obniżonym wymiarze:

Jednak o rozkładzie czasu pracy (czyli o rozplanowaniu dni pracy, dni wolnych od pracy oraz godzin jej rozpoczęcia i zakończenia) ostatecznie decyduje już pracodawca.

Ze względu na cel instytucji obniżenia wymiaru czasu pracy, jakim jest sprawowanie opieki nad dzieckiem, pracodawca i pracownik powinni się jednak porozumieć co do tego rozkładu. Pracodawca i pracownik mogą ustalić indywidualny rozkład czasu pracy na podstawie art. 142 Kodeksu pracy (o tym m.in. tutaj). Na przykład pracodawca nie powinien narzucać pracownikowi po 8 godzin pracy w niektórych dniach, jeśli ten dysponuje opieką nad dzieckiem codziennie przez 6 godzin.

Wynagrodzenie:

Obniżenie wymiaru czasu pracy powoduje proporcjonalne zmniejszenie przysługującego pracownikowi wynagrodzenia.

Wynagrodzenie w aspekcie kolejnej ciąży:

Warto pamiętać, że w przypadku ciąży na zmniejszonym etacie zmniejszeniu ulegnie również podstawa obliczenia czy to L4 czy późniejszego zasiłku macierzyńskiego.

Termin złożenia wniosku:

Wniosek należy złożyć co najmniej na 21 dni przed datą rozpoczęcia korzystania z obniżonego wymiaru czasu pracy. Jeśli wniosek zostanie złożony później, to pracodawca może nie uwzględnić wniosku we wskazanym przez pracownika terminie, powinien jednak to zrobić maksymalnie w ciągu 21 dni.

Ochrona stosunku pracy:

Przepis wprowadza szczególną ochronę trwałości stosunku pracy i zabrania wypowiedzenia, jak i rozwiązania umowy o pracę, choć z wyjątkami (o których mowa poniżej). Ochrona stosunku pracy przysługuje od dnia złożenia wniosku, chyba że wniosek o obniżenie zostanie złożony w terminie dłuższym niż 21 dni przed datą rozpoczęcia korzystania z obniżonego wymiaru czasu pracy. Wówczas ochrona zaczyna obowiązywać właśnie na 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z uprawnienia.

Wyjątki od zasady ochrony stosunku pracy:

– wypowiedzenie umowy o pracę w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,

– w przypadku wystąpienia przesłanek z art. 52 Kodeksu pracy czyli zwolnienia dyscyplinarnego,

– likwidacja stanowiska pracy i zwolnienia grupowe (wyjątek ten dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników). Ważne jest, że u mniejszych pracodawców (zatrudniających poniżej 20 pracowników) ten wyjątek od ochrony nie występuje.

W przypadku pracownika korzystającego z uprawnienia do obniżenia wymiaru czasu pracy okres ochronny trwa od dnia złożenia wniosku do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

Łączenie obniżenia wymiaru czasu pracy z przerwą na karmienie:

Najczęściej mamy wracające do pracy po urlopie macierzyńskim (rodzicielskim), które nadal karmią piersią łączą obniżony wymiar czasu pracy z przerwą na karmienie piersią. Więcej na ten temat znajdziesz tutaj.

Wzór:

Wzór wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy do pobrania tutaj.

Przepisy Kodeksu pracy:

Art. 1867 [Obowiązkowe obniżenie wymiaru etatu]

§ 1. Pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jego wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mógłby korzystać z takiego urlopu. Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika.

§ 2. Wniosek, o którym mowa w § 1, składa się na 21 dni przed rozpoczęciem wykonywania pracy w obniżonym wymiarze czasu pracy. Do wniosku dołącza się dokumenty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 186(8a). Jeżeli wniosek został złożony bez zachowania terminu, pracodawca obniża wymiar czasu pracy nie później niż z upływem 21 dni od dnia złożenia wniosku.

Art. 1868 [Zakaz wypowiedzenia i rozwiązania umowy o pracę przez okres 12 miesięcy]

§ 1. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownika uprawnionego do urlopu wychowawczego wniosku o:1) udzielenie urlopu wychowawczego – do dnia zakończenia tego urlopu;2) obniżenie wymiaru czasu pracy – do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

§ 2. W przypadkach, o których mowa w § 1, rozwiązanie przez pracodawcę umowy jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

§ 3. W przypadku złożenia przez pracownika wniosku, o którym mowa w § 1, wcześniej niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu wychowawczego albo obniżonego wymiaru czasu pracy, zakaz, o którym mowa w § 1, zaczyna obowiązywać na 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu albo obniżonego wymiaru czasu pracy.

§ 4. W przypadku złożenia przez pracownika wniosku, o którym mowa w § 1, po dokonaniu czynności zmierzającej do rozwiązania umowy o pracę, umowa rozwiązuje się w terminie wynikającym z tej czynności.

Bardzo mi miło, że tutaj jesteś, dziękuję! Jeśli w związku z tym postem masz do mnie jakieś pytania, zapraszam do kontaktu. Jeśli uznasz ten artykuł za warty udostępnienia dalej, byłabym niezwykle wdzięczna. Dzięki temu będzie on miał szansę trafić do kogoś, kto być może również potrzebuje go przeczytać.

5 comments

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s